Με μια Χώρα χάρμα οφθαλμών που λάμπει ολόλευκη στο φως του αιγαιοπελαγίτικου ήλιου, με γραφικά χωριά, ήσυχες παραλίες και ένα σιωπηλό αλλά ενεργό ηφαίστειο να επιβάλλεται στην ορεινή ενδοχώρα, η Νίσυρος εγγυάται κάτι παραπάνω από αξέχαστες διακοπές.
Η πρωινή κίνηση στο μικροσκοπικό λιμάνι της κοσμοπολίτικης Καρδάμαινας, ήταν αναμενόμενη.
Το πλοιάριο που εκτελεί το καθημερινό καλοκαιρινό δρομολόγιο από την Κω για την αντικρινή Νίσυρο είχε σχεδόν γεμίσει.
Αν ο καιρός είναι καλός, χωρίς μποφόρ, δεν θα καταλάβεις για πότε θα κυλήσουν αυτά τα 11 ναυτικά μίλια που χωρίζουν τα δυο νησιά.Μόλις ξεμακρύνεις λίγο από τις ακτές της Κω νάσου η Νίσυρος, ξεπροβάλλει στον ορίζοντα με τη στιβαρή ορεινή κορμοστασιά της.
Το μικρό φέρι αφού περάσει ξυστά από τη νησίδα Γυαλί -ένα νησί που κυριολεκτικά φθίνει από τη εντατική εξόρυξη της ελαφρόπετρας που κρύβεται στο υπέδαφός του- θα δέσει στο Μανδράκι, το λιμάνι και πρωτεύουσα της Νισύρου.
Φθάνοντας εδώ από τη γειτονική Κω ή την αντικρινή Ρόδο, θα νομίζεις πως ξεμπάρκαρες κυριολεκτικά σε άλλο χώρο και χρόνο.
Η προσωρινή αναστάτωση από την άφιξη του πλοίου γρήγορα τελειώνει και το Μανδράκι αναλαμβάνει με τον τρόπο που αυτό ξέρει, να σε μυήσει στη λιτή, νησιώτικη απλότητα και γρήγορα να σε αφομοιώσει.
Στα παραδοσιακά σοκάκια του Εμπορειού.
Η τοπική αρχιτεκτονική, τα ασβεστωμένα σπίτια με τα χρωματιστά μπαλκόνια και τα δαιδαλώδη καλντερίμια παραπέμπουν στην αιγαιοπελαγίτικη παράδοση, πριν ακόμα αυτή αλωθεί από τον μαζικό τουρισμό, παρόλα αυτά στο Μανδράκι βρίσκεις και ενοικιαζόμενα δωμάτια, ξενοδοχεία, ταβέρνες και καφέ – μπαρ.
Μανδράκι, πανοραμική άποψη του νησιώτικου παραδοσιακού οικισμού.
Η βόλτα στην ευχάριστα διαμορφωμένη προκυμαία είναι μια από τις πιο αγαπημένες ασχολίες των επισκεπτών. Το απομεσήμερο η πλατεία Ελευθερίας, η «Ηλικιωμένη» όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, είναι το καλύτερο σημείο για ξεκούραση καθώς σκιάζεται από θεόρατους φίκους.
Αρκετό ενδιαφέρον παρουσιάζει το Λαογραφικό Μουσείο Νισύρου, που βρίσκεται απέναντι από τον ναό της Ποταμίτισσας και στεγάζεται στην οικία Ειρήνης Πατρίκη.
Νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, όταν η ζέστη υποφέρεται, θ' ανηφορίσεις για το μεσαιωνικό κάστρο των Ιωαννιτών με την όμορφη εκκλησία της Παναγιάς Σπηλιανής -κτίσμα του 1600- που σίγουρα είναι ένα από το πιο ενδιαφέροντα αξιοθέατα της νησιώτικης πρωτεύουσας. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Δωδεκανήσου και τον Δεκαπενταύγουστο γίνεται εδώ το μεγαλύτερο πανηγύρι του νησιού. Η ονομασία «Σπηλιανή» οφείλεται στο καθολικό του μοναστηριού που είναι κτισμένο σε κοίλωμα σπηλιάς όπου τον 15ο αιώνα βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας ενώ η πανοραμική θέα προς την πόλη και το ανοικτό πέλαγος μένει αξέχαστη.
Αρκετό ενδιαφέρον παρουσιάζει το Λαογραφικό Μουσείο Νισύρου, που βρίσκεται απέναντι από τον ναό της Ποταμίτισσας και στεγάζεται στην οικία Ειρήνης Πατρίκη.
Νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, όταν η ζέστη υποφέρεται, θ' ανηφορίσεις για το μεσαιωνικό κάστρο των Ιωαννιτών με την όμορφη εκκλησία της Παναγιάς Σπηλιανής -κτίσμα του 1600- που σίγουρα είναι ένα από το πιο ενδιαφέροντα αξιοθέατα της νησιώτικης πρωτεύουσας. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Δωδεκανήσου και τον Δεκαπενταύγουστο γίνεται εδώ το μεγαλύτερο πανηγύρι του νησιού. Η ονομασία «Σπηλιανή» οφείλεται στο καθολικό του μοναστηριού που είναι κτισμένο σε κοίλωμα σπηλιάς όπου τον 15ο αιώνα βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας ενώ η πανοραμική θέα προς την πόλη και το ανοικτό πέλαγος μένει αξέχαστη.
Η είσοδος του Παλιόκαστρου.
Νότια από το Μανδράκι στην κορφή ηφαιστειακού λόφου διακρίνεται η ακρόπολη της αρχαίας πολιτείας στην τοποθεσία που είναι σήμερα γνωστή σαν Παλιόκαστρο. Πρόκειται για οχυρωματικά έργα της κλασικής περιόδου και η κατάσταση των τειχών θεωρείται από τους ειδικούς εξαιρετικά καλή αναλόγως της παλαιότητάς τους. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του από τους αρχαίους τεχνίτες, ήταν ογκόλιθοι από βασαλτικό ανδεσίτη (βάρους μέχρι 3,5 τόνων), ένα από τα πιο ανθεκτικά πετρώματα το οποίο αφθονούσε στην ηφαιστειακή γη της Νισύρου. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η απόλυτη εφαρμογή των λαξευμένων ογκόλιθων στην κύρια είσοδο της Ακρόπολης!
Λίγο ψηλότερα στις απότομες παρυφές του βουνού Προφήτης Ηλίας (υψ. 698), βρίσκεται το γραφικό ξωκλήσι της Ευαγγελίστριας - 4 χλμ. από Μανδράκι. Από εδώ περνά επίσης το μονοπάτι – δασικός δρόμος που οδηγεί στην κορφή του βουνού, αλλά και στο μοναστήρι του Σταυρού.
Λίγο ψηλότερα στις απότομες παρυφές του βουνού Προφήτης Ηλίας (υψ. 698), βρίσκεται το γραφικό ξωκλήσι της Ευαγγελίστριας - 4 χλμ. από Μανδράκι. Από εδώ περνά επίσης το μονοπάτι – δασικός δρόμος που οδηγεί στην κορφή του βουνού, αλλά και στο μοναστήρι του Σταυρού.
Ο γύρος του νησιού
Η έκταση όλου του νησιού είναι 41 τ.χλμ. και οι κάτοικοί του μόλις που υπερβαίνουν τους 1.000. Οι περισσότεροι ζουν στο Μανδράκι και στους Πάλους. Ετσι, στην υπόλοιπη Νίσυρο η αίσθηση του «έρημου τόπου» είναι έντονη, ακόμη και το καλοκαίρι.
Η έκταση όλου του νησιού είναι 41 τ.χλμ. και οι κάτοικοί του μόλις που υπερβαίνουν τους 1.000. Οι περισσότεροι ζουν στο Μανδράκι και στους Πάλους. Ετσι, στην υπόλοιπη Νίσυρο η αίσθηση του «έρημου τόπου» είναι έντονη, ακόμη και το καλοκαίρι.
Παραλία Λια. Ολες οι ακρογιαλιές στη Νίσυρο είναι στρωμένες με σκουρόχρωμη άμμο.
Δυτικά από το Μανδράκι ξεκινά ο παράκτιος ασφάλτινος δρόμος που διατρέχει όλη σχεδόν τη βόρεια ακτογραμμή και θα σας φέρει εύκολα στα περισσότερα παραθαλάσσια μέρη. Αλλοι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι αφήνουν τα παράλια και ανηφορίζουν με άφθονες στροφές την ηφαιστειακή γη, που αν και τραχιά αποτελεί τον καμβά μιας κατάφυτης ενδοχώρας όπου πάνω του, σαν μικρές ζωγραφιές, σκορπίζονται μερικά από τα πιο ιδιαίτερα χωριά του Αιγαίου.
Η πιο κοντινή παραλία στο Μανδράκι είναι τα Χοχλάκια με μαύρα, μεγάλα, ολοστρόγγυλα βότσαλα, που προσεγγίζεται από μονοπάτι.Ακολουθώντας τον παραθαλάσσιο δρόμο που φεύγει ανατολικά θα περάσετε το μικρό λιμανάκι των Λουτρών και θα φτάσετε στο ψαροχώρι Πάλοι (5 χλμ.), το πιο τουριστικό σημείο του νησιού με καλές ψαροταβέρνες και μαρίνα.
Η πιο κοντινή παραλία στο Μανδράκι είναι τα Χοχλάκια με μαύρα, μεγάλα, ολοστρόγγυλα βότσαλα, που προσεγγίζεται από μονοπάτι.Ακολουθώντας τον παραθαλάσσιο δρόμο που φεύγει ανατολικά θα περάσετε το μικρό λιμανάκι των Λουτρών και θα φτάσετε στο ψαροχώρι Πάλοι (5 χλμ.), το πιο τουριστικό σημείο του νησιού με καλές ψαροταβέρνες και μαρίνα.
Εμπορειός, στην κορυφή του λόφου διακρίνονται ερείπια κάστρου .
Το Μανδράκι, όπως το βλέπουμε από το πλοίο. Στο ύψωμα του λόφου ξεχωρίζει η μονή της Παναγιάς Σπηλιανής.
Παραλίες στη Νίσυρο
Λόγω του ηφαστειογενούς υπεδάφους της, η Νίσυρος διαθέτει μερικές από τις πιο ξεχωριστές παραλίες στη χώρα μας. Η παραλία Χοχλάκι βρίσκεται στο Μανδράκι και είναι από τις ομορφότερες παραλίες του νησιού. Η παραλία είναι γεμάτη μαύρα ηφαιστειογενή βότσαλα και αποτελεί πόλο έλξης για τους επισκέπτες του νησιού. Σε απόσταση αναπνοής από το Μανδράκι βρίσκεται και η μικρή, αμμώδης παραλία του Αγ. Σάββα. Από το Μανδράκι μπορείτε να πάρετε καϊκι και να προσεγγίσετε το Γυαλί, ένα νησάκι βορειοδυτικά της Νισύρου με απίστευτες ακρογιαλιές. Στον οικισμό “Πάλλοι” υπάρχουν δύο από τις πιο φημισμένες παραλίες του νησιού: η Παχιά Άμμος και οι Λυές οι οποίες φημίζονται για τις ιαματικές ιδιότητες των νερών τους.
Πάλλοι
Το ψαροχώρι Πάλλοι, το επίνειο του ορεινού οικισμού Εμπορειού, το συναντάμε στο ανατολικό τμήμα του νησιού, σε απόσταση 4 χλμ. από το Μανδράκι. Διαθέτει μαρίνα για τα ιδιωτικά σκάφη και υπέροχη αμμώδη παραλία για να κολυμπήσετε. Από εδώ έχετε πρόσβαση και σε άλλες κοσμικές αμμουδιές, όπως το Γιαλισκάρι και την παραλία Λιάς.
| Εμπορειός, στην κορυφή του λόφου διακρίνονται ερείπια κάστρου. |
Ο παραλιακός δρόμος συνεχίζει δυτικά, περνά από το εντυπωσιακό, αλλά εγκαταλειμμένο κτίριο Παντελίδη και καθώς κινείται παράλληλα με την ακτή προσφέροντας πρόσβαση σε αλλεπάλληλες παραλίες με βότσαλο και πέτρα, καταλήγει στην παραλία Λιές όπου υπάρχει ταβέρνα. Από εδώ ξεκινά το μονοπάτι που θα σας φέρει στην απόμερη απλωτή ακρογιαλιά Παχιά Αμμος, την καλύτερη του νησιού.
Ερχόμενοι από Μανδράκι, λίγο πριν από τους Πάλους θα συναντήσετε τη «Λευκή Αμμο» ή Γιαλισκάρι. Το όνομά της προήλθε από την εξόρυξη ελαφρόπετρας που γινόταν εδώ και με τα χρόνια μεταμόρφωσε τη σκόνη της γνωστής ηφαιστειακής πέτρας σε λευκή. Οταν σταμάτησαν οι δραστηριότητες εξόρυξης η παραλία απέκτησε ξανά τη φυσική σκουρόχρωμη φυσιογνωμία της.
Στο νοτιότερο άκρο της Νισύρου, η ακτή «Αυλάκι», γνωστή για τα ιαματικά λουτρά της, προσφέρεται για βουτιές από τα βράχια και θεωρείται καλός ψαρότοπος. Εδώ θα έρθετε ακολουθώντας τον ασφάλτινο μεν, αλλά εξαιρετικά απότομο, γεμάτο στροφές δρόμο από Νικιά.
Νικιά, στην «Πόρτα», την κεντρική πλατεία του χωριού |
Από το λιμάνι στους Πάλους φεύγει κάθε μέρα καΐκι για το απέναντι νησάκι Γυαλί, όπου υπάρχει παραλία για μπάνιο. Επίσης εκδρομικά σκάφη πραγματοποιούν ημερήσιες εκδρομές -καιρού επιτρέποντος φυσικά- στις νοτιοδυτικές ακτές με τις θαλάσσιες σπηλιές και τις απρόσιτες παραλίες.
Γενική άποψη της καλντέρας.
Το Ηφαίστειο της Νισύρου
Η Νίσυρος μαζί με τα Μέθανα, τη Σαντορίνη και τη Μήλο, είναι ένα από τα ηφαιστειακά κέντρα της Ελλάδας. Μάλιστα, από την επιστημονική κοινότητα χαρακτηρίζεται ως ένα «κοιμώμενο ενεργό ηφαίστειο».
Ουσιαστικά όλο το νησί είναι αποτέλεσμα ηφαιστειακής δράσης και αυτό το μαρτυρούν όχι μόνο η παρουσία της καλντέρας, αλλά και τα πετρώματα από βασάλτες, ανδεσίτες, δακίτες, ρυόλιθους που δημιουργήθηκαν από παλαιότερες δράσεις του ηφαιστείου.
Η Νίσυρος μαζί με τα Μέθανα, τη Σαντορίνη και τη Μήλο, είναι ένα από τα ηφαιστειακά κέντρα της Ελλάδας. Μάλιστα, από την επιστημονική κοινότητα χαρακτηρίζεται ως ένα «κοιμώμενο ενεργό ηφαίστειο».
Ουσιαστικά όλο το νησί είναι αποτέλεσμα ηφαιστειακής δράσης και αυτό το μαρτυρούν όχι μόνο η παρουσία της καλντέρας, αλλά και τα πετρώματα από βασάλτες, ανδεσίτες, δακίτες, ρυόλιθους που δημιουργήθηκαν από παλαιότερες δράσεις του ηφαιστείου.
| Ο κρατήρας του Αγ. Στεφάνου. |
Η δραστηριότητα του ηφαιστείου είναι σίγουρα και πιο παλιά, από την αρχαιότητα ακόμα. Σύμφωνα μάλιστα με τη μυθολογία, σε μία από τις πιο ανελέητες μάχες Θεών και Τιτάνων, ο Ποσειδώνας μέσα στην οργή του, ξετίναξε ένα κομμάτι της Κω πάνω στον γίγαντα Πολυβότη καταπλακώνοντάς τον. Ετσι σχηματίστηκε η Νίσυρος και σύμφωνα με την εκδοχή του μυθοπλάστη η βουή του ηφαιστείου είναι οι βρυχηθμοί του εγκλωβισμένου γίγαντα που προσπαθεί να ξεφύγει από τα πέτρινα δεσμά του και οι αναθυμιάσεις ολόγυρα ό,τι φθάνει στην επιφάνεια από την ανάσα του.
Παροπλισμένος ανεμόμυλος στο Μανδράκι.
Σήμερα αρχές του 21ου αιώνα οι άνθρωποι μπορεί να αρέσκονται ακόμα στα παραμύθια, όμως με την κατάκτηση της επιστημονικής γνώσης, μπορούν πλέον να παρακολουθούν και να καταγράφουν με όργανα ακριβείας τη ζωή των ηφαιστείων και… την ανάσα των γιγάντων τους.
Ετσι, την ηφαιστειακή δραστηριότητα του Πολυβότη παρακολουθεί μέσω ενός παρατηρητηρίου το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) που εγγυάται έγκαιρη πρόγνωση και ειδοποίηση των αρχών Πολιτικής Προστασίας.
Φυσικά και σήμερα το ηφαίστειο της Νισύρου παραμένει σιωπηλό για περισσότερα από 120 χρόνια, αν και θεωρείται ακόμη ενεργό. Κατά συνέπεια, αποτελεί έναν από τους πλέον προσφιλείς προορισμούς επισκεπτών που καταφθάνουν με εκδρομικά πλοιάρια από τα γειτονικά τουριστικά νησιά της Ρόδου και της Κω.
Η περιοχή προσεγγίζεται εύκολα ακολουθώντας ασφάλτινο δρόμο. Πηγαίνοντας προς Νικιά αφήνουμε τον κεντρικό δρόμο και ακολουθούμε το παρακλάδι για το ηφαίστειο, όπως δείχνει η ταμπέλα. Ο δρόμος για λίγο ανηφορικός, μετά κατηφορίζει -πάντα ασφάλτινος- μέχρι την καλντέρα.
Ο μεγαλύτερος κρατήρας του ηφαιστείου με διάμετρο 260 μέτρα, φέρει σήμερα το όνομα «Στέφανος», ενώ οι παλιοί τον ονόμαζαν Μεγάλο Αλώνι ή Ακωλο. Ο κρατήρας «Μεγάλος Πολυβότης» έχει μετατραπεί σε μικρή λίμνη.
Το νησί Γυαλί, εδώ εξάγεται περλίτης και ελαφρόπετρα.
Βέβαια , υπάρχουν και άλλοι μικρότεροι κρατήρες από όπου αναδύονται ακόμη δύσοσμοι καπνοί και θερμά αέρια. Ο τόπος γενικά είναι ιδιαίτερα ζεστός και άδενδρος. Η επισκέψιμη περιοχή είναι οργανωμένη και υπάρχουν οι σχετικές εξυπηρετήσεις.
Στο μεσόγειο χωριό Νικιά στο αναπαλαιωμένο δημοτικό σχολείο στεγάστηκε το διαδραστικό Ηφαιστειακό Μουσείο, μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα, που εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα εκθέματα.
Στο μεσόγειο χωριό Νικιά στο αναπαλαιωμένο δημοτικό σχολείο στεγάστηκε το διαδραστικό Ηφαιστειακό Μουσείο, μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα, που εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα εκθέματα.
Προφήτης Ηλίας
https://omartarif.blogspot.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου